کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه نوشته ژانت آفاری، مژگان علی بخشیان، منصور فتوره چی
1,200,000 تومان
کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه
نوشته ژانت آفاری،
مژگان علی بخشیان،
منصور فتوره چی
دوران مشروطه از نظر تاریخی یکی از مهم‌ترین مقاطع شکل‌گیری آگاهی اجتماعی زنان در ایران است. پیش از این دوره، زندگی بسیاری از زنان تحت تأثیر ساختارهای سنتی خانواده، محدودیت‌های آموزشی، قوانین نابرابر و هنجارهای مردسالارانه قرار داشت. دسترسی زنان به آموزش رسمی بسیار محدود بود و حضور آنان در بسیاری از عرصه‌های عمومی با موانع فرهنگی و اجتماعی روبه‌رو می‌شد. با گسترش اندیشه‌های اصلاح‌طلبانه و آغاز جنبش مشروطه، زمینه برای طرح دوبارۀ مسائل مربوط به حقوق و جایگاه زنان فراهم شد. یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در این دوره مطرح شد، حق آموزش دختران بود. زنان روشنفکر و فعالان اجتماعی به این نتیجه رسیده بودند که بدون گسترش آموزش، تغییر وضعیت اجتماعی زنان امکان‌پذیر نخواهد بود. از همین رو، تأسیس مدارس دخترانه به یکی از اهداف مهم فعالیت‌های آنان تبدیل شد. ایجاد مدارس جدید با مخالفت‌هایی روبه‌رو بود، اما زنان و حامیان آموزش نوین با وجود مشکلات فراوان برای تحقق این هدف تلاش کردند. کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه از این جهت اهمیت دارد که به بررسی چنین تغییراتی در بستر تاریخی جامعه ایران می‌پردازد. آموزش زنان تنها به معنای یادگیری خواندن و نوشتن نبود، بلکه به‌تدریج با مفاهیمی مانند استقلال فکری، آگاهی اجتماعی، مشارکت مدنی و حق انتخاب ارتباط پیدا کرد. زنانی که خواهان آموزش بودند، در واقع به دنبال تغییر نگرش جامعه نسبت به توانایی‌ها و استعدادهای زنان نیز بودند. آنان معتقد بودند که زنان باید امکان رشد علمی و فرهنگی داشته باشند و بتوانند در سرنوشت خانواده و جامعه نقش مؤثرتری ایفا کنند. از دیگر موضوعات مهم در بررسی وضعیت زنان دوران مشروطه، شکل‌گیری نشریات و مطبوعات زنانه است. مطبوعات در آن زمان یکی از مهم‌ترین ابزارهای انتقال اندیشه‌های جدید بودند و انتشار نشریات ویژه زنان فرصت تازه‌ای برای بیان مسائل و مشکلات آنان فراهم کرد. نشریات زنانه به موضوعاتی مانند آموزش دختران، بهداشت، ازدواج، خانواده، تربیت فرزندان، حقوق اجتماعی و ضرورت اصلاح برخی سنت‌های نادرست می‌پرداختند. این نشریات به زنان کمک کردند تا تجربیات و خواسته‌های خود را در فضای عمومی مطرح کنند و از حالت انفرادی خارج سازند. انتشار مطالب مربوط به زنان همچنین موجب شد مردان و روشنفکران جامعه نیز بیشتر با مشکلات و مطالبات زنان آشنا شوند. در این میان، شخصیت‌هایی مانند صدیقه دولت‌آبادی از پیشگامان فعالیت‌های اجتماعی و مطبوعاتی زنان ایران بودند. فعالیت‌های او در زمینه آموزش دختران و انتشار نشریات، نمونه‌ای از تلاش نسل نخست زنان آگاه و اصلاح‌طلب ایرانی به شمار می‌رود. کتاب حاضر با قرار دادن موضوع زن در متن تحولات مشروطه، امکان شناخت بهتر چنین شخصیت‌ها و جریان‌هایی را فراهم می‌کند. یکی دیگر از محورهای مهم در شناخت جنسیت در دوران مشروطه، مسئلۀ ازدواج و مناسبات خانوادگی است. ازدواج‌های اجباری، ازدواج در سنین پایین، تعدد زوجات و نابرابری حقوقی زن و مرد از جمله موضوعاتی بودند که مورد انتقاد برخی از فعالان حقوق زنان قرار گرفتند. این زنان تلاش می‌کردند نشان دهند که اصلاح جامعه بدون توجه به وضعیت خانواده و حقوق زنان امکان‌پذیر نیست. آنان به دنبال آن بودند که ازدواج بر اساس رضایت و آگاهی طرفین شکل بگیرد و زنان از جایگاه انسانی و اجتماعی مستقل‌تری برخوردار شوند. بررسی این مسائل نشان می‌دهد که جنبش زنان در ایران از همان آغاز با موضوعاتی فراتر از آموزش ارتباط داشت و به‌تدریج مسائل حقوقی و اجتماعی را نیز در بر گرفت. مفهوم جنسیت در این کتاب اهمیت ویژه‌ای دارد. جنسیت تنها به تفاوت‌های جسمانی میان زن و مرد اشاره نمی‌کند، بلکه به مجموعه‌ای از نقش‌ها، انتظارات، هنجارها و روابط اجتماعی مربوط می‌شود که جامعه برای زنان و مردان تعریف می‌کند. در دوران مشروطه، بسیاری از این نقش‌های سنتی مورد پرسش قرار گرفتند. زنان خواهان آن بودند که توانایی‌های فردی و اجتماعی آنان به رسمیت شناخته شود و محدودیت‌های تحمیلی بر زندگی‌شان مورد بازنگری قرار گیرد. از این منظر، بررسی جنسیت در دوران مشروطه به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چگونه تغییرات سیاسی می‌توانند بر روابط خانوادگی، ساختار اجتماعی و نگرش عمومی نسبت به زنان تأثیر بگذارند. همچنین می‌توان دریافت که تغییر قوانین به‌تنهایی برای ایجاد برابری کافی نیست و تحول فرهنگی و فکری جامعه نیز اهمیت فراوانی دارد. یکی از نکات مهم در تاریخ زنان ایران، ارتباط میان جنبش مشروطه و شکل‌گیری انجمن‌های زنان است. در این دوره، گروه‌هایی از زنان با هدف گسترش آموزش، حمایت از تولیدات داخلی، افزایش آگاهی اجتماعی و دفاع از حقوق زنان گرد هم آمدند. این انجمن‌ها گاهی به‌صورت آشکار و گاهی در قالب محافل و تشکل‌های کمتر شناخته‌شده فعالیت می‌کردند. زنان از طریق این اجتماعات توانستند تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و برای تحقق اهداف مشترک برنامه‌ریزی کنند. تشکیل انجمن‌های زنانه نشان‌دهندۀ شکل‌گیری نوعی آگاهی جمعی بود؛ آگاهی‌ای که در آن زنان خود را صرفاً اعضای خانواده نمی‌دانستند، بلکه برای حضور در جامعه و مشارکت در مسائل عمومی نیز حق قائل بودند. این فعالیت‌ها در شرایطی انجام می‌شد که بسیاری از زنان حتی برای حضور در فضای عمومی با محدودیت روبه‌رو بودند. از این رو، تلاش‌های آنان را باید بخشی از تاریخ مبارزه برای گسترش حقوق اجتماعی و مدنی در ایران دانست. مسئلۀ حضور سیاسی زنان نیز از موضوعات قابل توجه در بررسی این دوره است. زنان در جریان انقلاب مشروطه تنها تماشاگر تحولات نبودند. آنان از راه‌های مختلف در حمایت از مشروطه‌خواهان مشارکت داشتند، برای تأمین منابع مالی فعالیت می‌کردند، به انتشار اخبار و آگاهی‌رسانی کمک می‌کردند و در برخی موارد در اعتراضات و مقاومت‌های سیاسی حضور مستقیم داشتند. این مشارکت‌ها نشان می‌دهد که زنان ایرانی در همان سال‌های آغازین مشروطه، به اهمیت سرنوشت سیاسی کشور آگاه شده بودند. البته حضور سیاسی آنان با محدودیت‌های فراوانی روبه‌رو بود و بسیاری از مطالباتشان هنوز به رسمیت شناخته نمی‌شد. با وجود این، تجربه مشروطه زمینه‌ای برای شکل‌گیری نسل‌های بعدی فعالان اجتماعی و مدافعان حقوق زنان فراهم کرد. در واقع، بخشی از مسیر تحول اجتماعی زنان ایران در همین دوره آغاز شد. کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه با توجه به چنین زمینه‌هایی، برای شناخت پیوند میان تاریخ سیاسی و تاریخ اجتماعی ایران اهمیت دارد. از دیگر مسائل مهم، ارتباط میان تجدد و سنت در موضوع زنان است. جامعه ایران در دوران قاجار با ورود اندیشه‌ها و الگوهای جدید زندگی، با پرسش‌های تازه‌ای مواجه شده بود. برخی از روشنفکران و اصلاح‌طلبان معتقد بودند که پیشرفت کشور بدون تغییر وضعیت زنان امکان‌پذیر نیست. در مقابل، گروه‌هایی نیز نسبت به تغییرات سریع اجتماعی و گسترش آموزش جدید نگرانی داشتند. این اختلاف دیدگاه‌ها در موضوعاتی مانند تحصیل دختران، پوشش زنان، فعالیت اجتماعی، ازدواج و نقش خانواده آشکار می‌شد. از همین رو، مسئلۀ زن به یکی از میدان‌های مهم برخورد اندیشه‌های سنتی و جدید تبدیل شد. این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ اجتماعی کمک می‌کند تا این کشمکش‌های فکری را در شرایط تاریخی خود بررسی کنند و از قضاوت‌های ساده و یک‌جانبه درباره گذشته فاصله بگیرند. اهمیت دیگر این اثر در توجه به تفاوت شرایط زنان در طبقات مختلف اجتماعی است. تجربۀ زنان در خانواده‌های ثروتمند، خانواده‌های بازاری، گروه‌های شهری و طبقات فرودست یکسان نبود. دسترسی به آموزش، امکانات اقتصادی، آزادی حرکت و فرصت مشارکت اجتماعی در میان گروه‌های مختلف تفاوت داشت. بنابراین نمی‌توان از وضعیت زنان در دوران مشروطه بدون توجه به ساختار طبقاتی جامعه سخن گفت. برخی از زنان تحصیل‌کرده و برخوردار از امکانات خانوادگی توانستند فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی خود را گسترش دهند، در حالی که زنان بسیاری همچنان با مشکلات اقتصادی و محدودیت‌های شدید زندگی روزمره مواجه بودند. بررسی رابطۀ طبقه اجتماعی و جنسیت یکی از راه‌های مهم برای شناخت دقیق‌تر تاریخ زنان است. در این زمینه، مطالعه آثار پژوهشی ژانت آفاری اهمیت خاصی دارد. ژانت آفاری، تاریخ‌نگار و پژوهشگر شناخته‌شدۀ ایرانی‌تبار، در آثار خود به بررسی تاریخ معاصر ایران، جنبش‌های اجتماعی، تاریخ زنان، جنسیت و تحولات سیاسی پرداخته است. او در پژوهش‌هایش تلاش می‌کند گروه‌هایی را که در تاریخ‌نگاری سنتی کمتر دیده شده‌اند، به متن روایت تاریخی بازگرداند. توجه به زنان، کارگران، دهقانان و گروه‌های اجتماعی کمتر برخوردار از ویژگی‌های مهم رویکرد پژوهشی اوست. آفاری در کتاب شناخته‌شدۀ خود با عنوان «انقلاب مشروطۀ ایران» نیز به نقش گروه‌های مختلف اجتماعی در این جنبش توجه کرده است. مژگان علی‌بخشیان و منصوره فتوره‌چی نیز در کنار ژانت آفاری به عنوان ویراستاران این مجموعه در شکل‌گیری و سامان‌دهی محتوای آن مشارکت داشته‌اند. اهمیت ویراستاری مشترک در چنین اثری آن است که موضوع زن و جنسیت از زاویه‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد و خواننده با مجموعه‌ای از دیدگاه‌های پژوهشی درباره تاریخ زنان ایران مواجه می‌شود. این کتاب همچنین برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های تاریخ، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، مطالعات زنان و مطالعات فرهنگی قابل استفاده است. کسانی که دربارۀ تاریخ انقلاب مشروطه تحقیق می‌کنند، می‌توانند از این اثر برای تکمیل شناخت خود درباره جنبۀ اجتماعی و جنسیتی این انقلاب بهره ببرند. علاقه‌مندان به تاریخ قاجار نیز با مطالعۀ آن می‌توانند تصویری دقیق‌تر از زندگی زنان و تغییرات فرهنگی آن دوره به دست آورند. برای پژوهشگران مطالعات زنان، این کتاب فرصتی فراهم می‌کند تا ریشه‌های تاریخی بسیاری از بحث‌های مربوط به حقوق زنان، آموزش، خانواده و مشارکت اجتماعی را بررسی کنند. یکی از ارزش‌های اصلی کتاب این است که به خواننده یادآوری می‌کند تاریخ تنها از طریق جنگ‌ها، پادشاهان، قراردادها و تصمیم‌های سیاسی ساخته نمی‌شود؛ زندگی روزمره مردم، روابط خانوادگی، آموزش، فرهنگ و تلاش گروه‌های اجتماعی نیز بخش مهمی از تاریخ را تشکیل می‌دهند. شناخت تاریخ زنان بدون بررسی این جنبه‌ها ناقص خواهد بود. از این نظر، کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه اثری فراتر از یک معرفی ساده تاریخی است و می‌تواند زمینه‌ای برای بازاندیشی دربارۀ چگونگی شکل‌گیری مناسبات اجتماعی در ایران فراهم کند. مطالعه این اثر همچنین به درک بهتر جایگاه انقلاب مشروطه در تاریخ جنبش زنان ایران کمک می‌کند. مشروطه نقطه آغاز تمام مطالبات زنان نبود، اما شرایط تازه‌ای برای طرح عمومی مسائل آنان به وجود آورد. فعالیت‌های آموزشی، مطبوعاتی و اجتماعی زنان در این دوره، زمینه‌ساز تحولات بعدی شد و نشان داد که مطالبات مربوط به حقوق زنان ارتباط مستقیمی با تحولات عمومی جامعه دارد. بررسی این تجربه تاریخی می‌تواند برای شناخت مسیر طولانی تغییرات اجتماعی ایران نیز سودمند باشد. از سوی دیگر، این کتاب به ما امکان می‌دهد میان آرمان‌های آزادی‌خواهانه مشروطه و محدودیت‌هایی که زنان در عمل با آن مواجه بودند، تفاوت قائل شویم. در حالی که مشروطه از قانون، آزادی و حقوق مردم سخن می‌گفت، زنان همچنان برای برخورداری از بسیاری از حقوق اجتماعی و سیاسی خود با موانع روبه‌رو بودند. همین تضاد یکی از موضوعات مهم تاریخ مشروطه است و نشان می‌دهد که گسترش آزادی‌های عمومی الزاماً به معنای تحقق فوری برابری جنسیتی نیست. برای رسیدن به تغییرات پایدار، علاوه بر اصلاح ساختار سیاسی، نگرش‌های فرهنگی و مناسبات اجتماعی نیز باید دگرگون شوند. کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه از همین جهت اثری قابل توجه برای شناخت تاریخ تحولات فکری ایران است. این مجموعه با تمرکز بر موضوع زنان، دریچه‌ای تازه به تاریخ مشروطه می‌گشاید و کمک می‌کند صدای گروهی از کنشگران تاریخی را بشنویم که نقش آنان در بسیاری از روایت‌های عمومی کمتر بازتاب یافته است. از نظر مشخصات کتاب‌شناختی، عنوان اثر «نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه» است و ویراستاران آن ژانت آفاری، مژگان علی‌بخشیان و منصوره فتوره‌چی هستند. ناشر کتاب کانون پژوهش تاریخ زنان ایران است و محل انتشار آن شیکاگو در ایالات متحده آمریکا ذکر شده است. سال انتشار و چاپ نخست شناخته‌شدۀ این مجموعه ۱۳۷۸ خورشیدی است. این اثر به زبان فارسی منتشر شده و در قالب مجموعه‌ای پژوهشی و ویراسته درباره تاریخ زنان و جنسیت در دوران مشروطه شناخته می‌شود. این کتاب مترجم مشخص و مستقلی ندارد که بتوان با اطمینان در شناسنامه آن معرفی کرد؛ بنابراین نباید نام مترجمی را بدون سند به آن نسبت داد. همچنین تعداد صفحات نسخۀ مورد نظر در اطلاعات کتاب‌شناختی قابل تأیید به دست نیامده است و برای جلوگیری از درج اطلاعات نادرست، بهتر است تعداد صفحات و جزئیات دقیق چاپ از روی شناسنامۀ همان نسخۀ موجود در فروشگاه ثبت شود. در مجموع، اگر به دنبال کتابی درباره تاریخ زنان ایران، جایگاه اجتماعی زنان در انقلاب مشروطه، تحولات جنسیتی دوران قاجار و شکل‌گیری جنبش زنان هستید، «نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه» انتخابی ارزشمند برای مطالعۀ تاریخی و پژوهشی است. این اثر برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران، پژوهشگران مطالعات زنان، دانشجویان علوم انسانی و کسانی که می‌خواهند با ریشه‌های تاریخی مطالبات زنان ایرانی آشنا شوند، اهمیت ویژه‌ای دارد. خرید کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه فرصتی برای دسترسی به یکی از مجموعه‌های پژوهشی مرتبط با تاریخ اجتماعی ایران و شناخت تلاش‌های زنان در یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخ کشور است. فروشگاه شهر کتاب نایاب (Bookciti) با هدف معرفی و عرضه کتابهای تاریخی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و آثار کمیاب، تلاش می‌کند امکان دسترسی علاقه‌مندان به کتابهای ارزشمند و کمتر یافت‌شده را فراهم کند. در شهر کتاب نایاب می‌توانید با جست‌وجوی عنوان کتاب‌ها و آثار پژوهشی، با مجموعه‌ای از کتابهای مرتبط با تاریخ ایران، تاریخ قاجار، انقلاب مشروطه و مطالعات زنان آشنا شوید. اگر قصد خرید کتاب نگرشی بر زن و جنسیت در دوران مشروطه را دارید یا به دنبال تهیه کتابهای قدیمی و نایاب در زمینه تاریخ زنان ایران هستید، شهر کتاب نایاب (Bookciti) می‌تواند مقصد مناسبی برای جست‌وجوی این آثار باشد. برای یافتن کتابهای تاریخی و پژوهشی کمیاب و آثاری که در کتاب‌فروشی‌های معمول کمتر پیدا می‌شوند، با ما در ارتباط باشید. کتابهای درخواستی و کمیاب دیگر با شماره 09122267350 تماس بگیرید )
۲۵۰
محصولات پیشنهادی
