کتاب «زبان گیلکی» نوشته مسعود پورهادی

کتاب «زبان گیلکی»
نوشته مسعود پورهادی

کتاب «زبان گیلکی» نوشته مسعود پورهادی (چاپ دوم در بهمن ۱۳۹۷، نشر فرهنگ ایلیا، در مجموعه «دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان – ۱۶» منتشر شده است) اثری علمی-فرهنگی در حوزه‌ی زبان‌شناسی و مطالعات بومی است که به معرفی و تحلیل زبان گیلکی پرداخته است. این کتاب در حدود ۱۸۴ صفحه به زبان فارسی نوشته شده و هدف اصلی آن ارائه‌ی تصویری جامع از ساختار، ویژگی‌ها و جایگاه زبان گیلکی به‌عنوان یکی از زبان‌های ایرانی است.
در این اثر، مؤلف ضمن بررسی تاریخی و فرهنگی گیلان و زبان گیلکی، به ریشه‌ها و تفاوت‌های این زبان نسبت به فارسی می‌پردازد و عناصر بنیادین آن را برای خوانندگان غیرمتخصص به‌صورت توضیحی و تحلیلی معرفی می‌کند. گیلکی، که یکی از زبان‌های گروه شمال‌غربی ایرانی به‌شمار می‌رود و در استان گیلان و اطراف آن رایج است، با داشتن گویش‌های مختلف محلی از اهمیت قابل‌توجهی در مطالعات زبان‌های ایرانی برخوردار است.
این کتاب شامل بخش‌هایی درباره‌ی واج‌شناسی، دستور زبان، واژگان و شیوه‌های بیان در گیلکی است و تلاش می‌کند مخاطب را با ساختارهای دستوری و ویژگی‌های صوتی این زبان آشنا سازد. همچنین نویسنده با ارجاع به گویش‌های مختلف گیلان و بررسی مقایسه‌ای آن‌ها، نشان می‌دهد که گیلکی دارای تنوع لهجی گسترده‌ای است که بیانگر پیچیدگی‌های زبانی و تاریخی این منطقه است.
از دیگر نکات مهم اثر این است که نویسنده سعی کرده زبان گیلکی را نه فقط به‌عنوان یک پدیده زبانی صرف، بلکه به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی مردم گیلان معرفی کند و نقش آن را در نگهداری و انتقال میراث زبانی و فرهنگی منطقه برجسته سازد. به این ترتیب، کتاب برای پژوهشگران زبان‌شناسی، دانشجویان و علاقه‌مندان به زبان‌ها و فرهنگ‌های محلی ایران منبعی مفید و قابل‌استناد محسوب می‌شود.
به‌طور کلی، اثر مسعود پورهادی در تلاش است تا تصویری روشن از گیلکی به‌عنوان زبانی مستقل با ساختارها و قواعد خاص خود ارائه دهد و اهمیت آن را در بافت اجتماعی و فرهنگی گیلان نمایان سازد، و به‌عنوان یکی از منابع مهم در مطالعات زبان‌های ایرانی شناخته شود