کتاب «نظام ایالات در دوره صفویه» با ترجمه کیکاووس جهانداری

کتاب «نظام ایالات در دوره صفویه» با ترجمه کیکاووس جهانداری اثری پژوهشی درباره ساختار اداری و سیاسی حکومت صفوی است که به بررسی شیوه اداره قلمرو گسترده این دولت می‌پردازد. این کتاب تلاش می‌کند نشان دهد که صفویان چگونه توانستند با وجود تنوع قومی، مذهبی و جغرافیایی، نظامی نسبتاً منسجم برای اداره ایالات ایجاد کنند.
در این اثر، ایالت به‌عنوان واحد اصلی تقسیمات کشوری معرفی می‌شود و نقش حاکمان ایالتی در پیوند دادن قدرت مرکزی با جامعه محلی توضیح داده می‌شود. نویسنده بر این نکته تأکید دارد که حاکمان ایالات، هم نماینده شاه بودند و هم ناچار بودند با نیروهای محلی، بزرگان قبایل و ساختارهای سنتی کنار بیایند.
کتاب نشان می‌دهد که در دوره صفویه، تمرکز قدرت همواره کامل و یکدست نبود و حکومت مرکزی بسته به شرایط سیاسی و نظامی، گاه سیاست تمرکز و گاه سیاست واگذاری اختیارات را در پیش می‌گرفت. این انعطاف‌پذیری یکی از عوامل تداوم حکومت صفوی در دوره‌های مختلف به شمار می‌آید.
در بخش‌های مختلف کتاب، به جایگاه دیوان‌سالاری اشاره می‌شود و نقش مقاماتی چون بیگلربیگی، حاکم، داروغه و مستوفی توضیح داده می‌شود. این مقامات وظیفه داشتند هم نظم اداری را حفظ کنند و هم مالیات و نیروهای نظامی مورد نیاز دولت مرکزی را تأمین نمایند.
ترجمه کیکاووس جهانداری با نثری روان و دقیق، مفاهیم پیچیده اداری و تاریخی را برای خواننده فارسی‌زبان قابل فهم کرده است. او کوشیده است اصطلاحات تخصصی را با دقت منتقل کند و از ابهام در معنا پرهیز نماید.
کتاب همچنین به رابطه ایالات با ارتش صفوی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نظام تیول و واگذاری زمین، ابزاری برای تأمین وفاداری نظامیان و حاکمان محلی بوده است. این موضوع نقش مهمی در تثبیت قدرت شاه داشت.
در مجموع، «نظام ایالات در دوره صفویه» تصویری روشن از سازوکار اداره یک امپراتوری پیشامدرن ارائه می‌دهد و برای درک تاریخ سیاسی و اداری ایران اهمیت زیادی دارد. این اثر برای دانش‌آموزان، دانشجویان و علاقه‌مندان تاریخ ایران منبعی آموزنده و قابل استفاده به شمار می‌آید.

269