نمایشنامهی «جان نثار» اثر بیژن مفید برای است
650,000 تومان
نمایشنامهی «جان نثار»
اثر بیژن مفید برای است
📌 معرفی نمایشنامهی «جان نثار»
«جان نثار» یکی از نمایشنامههای برجستهی بیژن مفید است؛ نمایشی که در دههی ۱۳۵۰ شمسی نوشته و اجرا شد و سپس در دههی ۱۳۶۰ میلادی دوباره در کالیفرنیا توسط خود نویسنده به صحنه رفت. این اثر فارغ از صرفِ سرگرمی، بازتابی روشن از ساختار قدرت، طنز سیاسی و نگاه نقادانهی نویسنده به جامعهی زمان خود است.
🎭 ساختار و فرم
نمایشنامه «جان نثار» یک روحوضی مدرن است؛ بهاینمعنی که از قالب سنتی نمایشهای عامیانهی ایرانی الهام گرفته اما در فرم و محتوا به شیوهای معاصر و قابل تفسیر اجرا میشود.
ترکیب عناصر طنز با نقد اجتماعی باعث میشود مخاطب نه تنها بخندد، بلکه بیاموزد و دربارهی ساختارهای قدرت در جامعه بیندیشد. این فرم نمایشی همراه با موسیقی، حرکت و بهرهگیری از زبان روزمرهی مردم است که آن را برای تماشاگر عام نیز قابل فهم و جذاب میکند.
🧠 محتوا و موضوع
🔹 موضوع اصلی
در هستهی روایت، «جان نثار» به بررسی نقش جامعه در مقابل دستگاههای قدرت و حاکمیت میپردازد. در این نمایش، شخصیتها نمادین و آرکیتایپی هستند که هر یک بازتابی از موقعیتهای اجتماعی و سیاسیاند و با طنزی گزنده نظم موجود را زیر سؤال میبرند.
🔹 کلیدواژههای معنایی
قدرت و مسئولیتپذیری: سلطان، وزیر و دیگر شخصیتها هر یک نمادی از ساختارهای قدرتاند که با انتخابهای خود سرنوشت جامعه را رقم میزنند.
طنز اجتماعی: طنز در این نمایش نه صرفاً برای خنداندن که برای نشان دادن تضادها و تناقضهای ساختار سیاسی و اجتماعی به کار رفته است.
انسان و ارزشها: مهمترین پرسش اثر این است که انسان باید چه چیز را «جان نثار» کند—آیا قدرت و ثروت، یا ارزشهای انسانی و اخلاقی؟
🌟 تحلیل پیام و اهمیت
📍 نقد ساختار قدرت
نمایشنامه «جان نثار» با زبانی طنزآمیز، رفتار و منطق تصمیمگیری حاکمان و دستگاههای قدرت را به چالش میکشد؛ نشان میدهد که چگونه سیاست و قدرت میتوانند ارزشهای انسانی را تحتالشعاع قرار دهند.
📍 بازتاب اجتماعی
با آوردن شخصیتهایی نمادین و موقعیتهای طنزآمیز، اثر تصویری فراگیر از تضاد میان آرزوها و واقعیتهای جامعه ارائه میدهد. این ویژگی باعث شده «جان نثار» نه تنها یک اثر نمایشی باشد، بلکه یک آینهی اجتماعی برای مخاطبانش باشد.
🎙 اجرا و تجربهی نمایشی
این نمایش در اجراهای اولیهاش با استقبال تماشاگران روبهرو شد و توانست توجه اهالی تئاتر را به خود جلب کند. بازیگران بزرگی مانند پرویز پورحسینی نیز در اجراهای اولیه حضور داشتند و تجربهای شخصی دربارهی طنز نهفته در نمایش نقل کردهاند: ابتدا بازیگران از ماهیت کمدی اثر ابراز تردید میکردند، اما در شب اجرا تماشاگران به شدت خندیدند و فضا به تجربهای زیبا و طربانگیز تبدیل شد.
📊 ویژگیهای برجسته اثر
ویژگی
توضیح
ژانر
طنز اجتماعی / روحوضی مدرن
پیام محوری
نقد ساختارهای قدرت و ارزشهای انسانی
فرم اجرایی
ترکیب نمایش سنتی با نمایش مدرن
پوشش مخاطب
عام و نخبه
اهمیت در تاریخ تئاتر ایران
نمونهای برجسته از نمایش سیاسی ـ اجتماعی
🧩 چرا «جان نثار» اهمیت دارد؟
۱. نمادگری معاصر: این نمایشنامه توانسته با استفاده از شخصیتهای نمادین به موضوعات پیچیدهی سیاسی و اجتماعی بپردازد.
۲. پیوند با سنت و مدرنیت: نمایش با بهرهگیری از قالب روحوضی ایرانی اما با زبان مدرن، پلی میان گذشته و حال ایجاد کرده است.
۳. طنز تأملبرانگیز: طنز بهکاررفته نه صرفاً برای خنداندن، بلکه برای روشن کردن چالشهای واقعی زندگی و سیاست است.
🧠 نتیجهگیری
«جان نثار» نه فقط یک نمایشنامهی ساده بلکه کوششی هنری برای بازتاب چالشهای انسانی در برابر قدرت و جامعه است. این اثر با بهرهگیری از زبان طنز، ساختار نمایشهای سنتی و نگاه انتقادی به سیاست، هنوز هم برای تماشاگران امروز قابل تفسیر، تأمل و لذت است.
124
محصولات پیشنهادی
