کتاب «از مدینه تا تیسفون» اثر فرود فولادوند
700,000 تومان
کتاب «از مدینه تا تیسفون»
اثر فرود فولادوند
بررسی جامع کتاب «از مدینه تا تیسفون» | واکاوی علل فروپاشی ایران ساسانی
مقدمه
کتاب «از مدینه تا تیسفون» نوشتهی فرود فولادوند یکی از آثار بحثبرانگیز در حوزهی تاریخ ایران پس از ساسانیان است. این کتاب با نگاهی انتقادی به روند فروپاشی ایران در سده هفتم میلادی، تلاش میکند ریشههای شکست نظامی، فرهنگی و تمدنی ایران را نه صرفاً در قدرت نظامی فاتحان، بلکه در ضعفهای درونی، خیانت نخبگان، و فروپاشی ساختارهای اجتماعی تحلیل کند. فولادوند در این اثر، تاریخ را از زاویهای روایت میکند که کمتر در متون رسمی و آموزشی دیده میشود.
رویکرد و هدف کتاب
هدف اصلی نویسنده، بازخوانی تاریخ فتح ایران و نقد روایتهای تقدیسشده و یکسویه است. «از مدینه تا تیسفون» نه یک کتاب روایی ساده، بلکه بیانیهای فکری است که میکوشد نشان دهد چگونه یک تمدن کهن، دارای نظام اداری، فلسفه، اخلاق و هنر، در برابر نیرویی تازهظهور از هم فروپاشید.
فولادوند بهجای تمرکز صرف بر نبردها، به بافت اجتماعی، روانشناسی جمعی، و نقش مردم شکستخورده میپردازد؛ مردمی که از دل ویرانی، هویتی جدید و گاه تحمیلی را پذیرفتند.
بررسی علل شکست ایران
در تحلیل فولادوند، شکست ایران نتیجهی یک عامل واحد نیست. او مجموعهای از دلایل را کنار هم مینشاند:
فرسودگی ساختار سیاسی ساسانی
شکاف عمیق طبقاتی و فشار اقتصادی بر تودهها
فاصلهی نخبگان با مردم
فساد در دستگاه اداری و نظامی
نبود همبستگی ملی در لحظهی بحران
نویسنده تأکید میکند که اگرچه نیروهای مهاجم از نظر تمدنی همتراز ایران نبودند، اما انسجام ایدئولوژیک، سادهزیستی، و انگیزهی غنیمت به آنها قدرتی داد که در برابر ارتشی خسته و جامعهای ازهمگسیخته، تعیینکننده شد.
تصویر انسان ایرانی پس از شکست
یکی از تندترین و در عین حال تأملبرانگیزترین بخشهای کتاب، توصیف انسان ایرانیِ پس از فروپاشی است؛ انسانی که به گفتهی نویسنده، برای بقا ناچار به تطبیق با نظم جدید شد. فولادوند این وضعیت را نه انتخابی آگاهانه، بلکه نتیجهی فشار، فقر، ترس و حذف سیستماتیک هویت پیشین میداند.
در این بخش، کتاب از سطح تاریخنگاری عبور کرده و به نقد روانشناسی تاریخی ملت شکستخورده نزدیک میشود.
زبان و لحن اثر
زبان کتاب صریح، بیپرده و گاه خشن است. فولادوند تعمداً از ادبیات آکادمیک فاصله میگیرد تا شوک ایجاد کند و خواننده را از رخوت روایتهای رسمی بیرون بکشد. همین ویژگی باعث شده کتاب هم طرفداران جدی داشته باشد و هم منتقدان سرسخت.
این لحن، برای برخی افراطی و احساسی و برای برخی دیگر، تنها زبان ممکن برای بیان حقیقتی سرکوبشده تلقی میشود.
جایگاه کتاب در مطالعات تاریخی
«از مدینه تا تیسفون» را نمیتوان یک منبع درسی کلاسیک دانست، اما بدون تردید یکی از متون تأثیرگذار در گفتمان ایرانگرایی انتقادی است. این کتاب خواننده را وادار میکند تاریخ را نه بهعنوان گذشتهای بسته، بلکه بهعنوان زخمی باز و مؤثر بر امروز ایران ببیند.
اثر فولادوند بیش از آنکه پاسخ بدهد، سؤال ایجاد میکند؛ و شاید ارزش اصلی آن نیز همین باشد.
جمعبندی
کتاب «از مدینه تا تیسفون» اثری است برای خوانندهای که از روایتهای رسمی خسته شده و میخواهد تاریخ ایران را از زاویهای متفاوت، تلخ و بیتعارف ببیند. این کتاب نه برای تأیید، بلکه برای تفکر، مخالفت، نقد و گفتوگو نوشته شده است.
چه با نگاه نویسنده موافق باشیم و چه مخالف، نمیتوان انکار کرد که این اثر، یکی از جسورانهترین تلاشها برای بازاندیشی در یکی از حساسترین مقاطع تاریخ ایران است.
(کتاب از مدینه تا تیسفون، فرود فولادوند، شکست ساسانیان، فتح ایران، تاریخ ایران پس از اسلام، نقد تاریخنگاری، سقوط ایران باستان، تیسفون، مدینه میباشد)
229
محصولات پیشنهادی
