کتاب اسناد میتروخین کا گ ب و جهان. نوشته کریستوفر آندرو :واسیلی میتروخین.

کتاب اسناد میتروخین
کا گ ب و جهان.
نوشته کریستوفر آندرو :واسیلی میتروخین.
ترجمه فریدون دولتشاهی
ویراسته محمدحسین

کتاب «اسناد میتروخین : کا.گ.ب و جهان» اثری پژوهشی و مستند است که بر پایه یادداشت‌ها و اسنادی نوشته شده که واسیلی میتروخین، مأمور آرشیو سازمان اطلاعات و امنیت شوروی (کا.گ.ب)، در طول سال‌ها از بایگانی این سازمان خارج و پس از فروپاشی اتحاد شوروی به غرب منتقل کرد. این اسناد، که به همراه تحلیل و توضیحات تاریخی کریستوفر آندرو، استاد تاریخ دانشگاه کمبریج، منتشر شده‌اند، یکی از مهم‌ترین منابع درباره فعالیت‌های اطلاعاتی و جاسوسی شوروی در سراسر جهان طی دوران جنگ سرد به شمار می‌روند. در این جلد، تمرکز نویسندگان بر شبکه‌های کا.گ.ب در خارج از اتحاد شوروی است و چگونگی نفوذ این سازمان در عرصه‌های سیاسی، نظامی، فرهنگی و رسانه‌ای کشورهای مختلف بررسی می‌شود.

کتاب با نگاهی دقیق به مأموریت‌های جاسوسی شوروی در کشورهای اروپایی، آمریکا، آمریکای لاتین، آسیا و خاورمیانه، نشان می‌دهد که دستگاه امنیتی شوروی چگونه با استفاده از دیپلمات‌ها، روزنامه‌نگاران، روشنفکران و حتی فعالان صلح‌طلب، شبکه‌ای گسترده از نفوذ و اطلاعات ایجاد کرده بود. همچنین، در بخش‌هایی از کتاب به نحوه تأثیرگذاری کا.گ.ب بر احزاب کمونیست، جنبش‌های دانشجویی و رسانه‌های بین‌المللی پرداخته می‌شود.

میتروخین در یادداشت‌های خود جزئیاتی از شیوه‌های رمزگذاری، روش‌های جذب و آموزش مأموران، عملیات ترور و خرابکاری، و نیز نمونه‌هایی از جاسوسی علمی و فنی شوروی را آورده است. او با نگاهی درونی و آگاهانه، ضعف‌ها و فساد ساختاری درون کا.گ.ب و تضاد میان آرمان‌های سوسیالیستی با واقعیت‌های خشن و بی‌رحمانه نظام اطلاعاتی شوروی را افشا می‌کند. همکاری آندرو در تنظیم و تبیین تاریخی این مطالب، باعث شده کتاب نه‌فقط مجموعه‌ای از اسناد خام، بلکه تحلیلی جامع از سیاست خارجی و راهبرد اطلاعاتی اتحاد شوروی باشد.

در ترجمه فارسی، نثر کتاب به گونه‌ای تنظیم شده که خواننده با وجود حجم فراوان اطلاعات تاریخی و امنیتی، بتواند روند روایی و تحلیلی اثر را دنبال کند. ترجمه فریدون دولتشاهی و ویرایش محمدحسین خسروانی موجب شده تا اصطلاحات فنی و تاریخی کتاب با دقت و روانی در متن فارسی منتقل شود. این اثر تصویری گسترده از دوران جنگ سرد ارائه می‌دهد، دورانی که در آن نبرد اصلی میان دو بلوک شرق و غرب نه‌تنها در میدان‌های نظامی، بلکه در عرصه‌های پنهان اطلاعاتی و فرهنگی جریان داشت. مطالعه این کتاب برای پژوهشگران تاریخ معاصر، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات امنیتی اهمیت فراوان دارد، زیرا فهم عمیق‌تری از نقش اطلاعات و عملیات مخفی در شکل‌دهی به سیاست جهانی قرن بیستم به دست می‌دهد.
۵۷۷