کتاب تئاتر و سیاست؛ کتاب راهنمای راتلج اثر پیتر اکرسال و هلنا گرهان،

کتاب تئاتر و سیاست؛
کتاب راهنمای راتلج
اثر پیتر اکرسال و هلنا گرهان،

مقدمه
کتاب «تئاتر و سیاست؛ کتاب راهنمای راتلج» یکی از آثار تخصصی و قابل توجه در حوزه مطالعات تئاتر و اجراست.
این کتاب با ویراستاری پیتر اکرسال و هلنا گرهان تدوین شده است.
عنوان انگلیسی اثر The Routledge Companion to Theatre and Politics است.
کتاب اصلی توسط انتشارات معتبر Routledge منتشر شده است.
نسخه اصلی کتاب در سال ۲۰۱۹ انتشار یافته و ۳۸۶ صفحه دارد.
نسخه فارسی با عنوان «تئاتر و سیاست» و با ترجمه گروهی منتشر شده است.
این اثر تنها درباره نمایشنامه‌های سیاسی نیست.
موضوع کتاب بسیار گسترده‌تر از تعریف معمول تئاتر سیاسی است.
نویسندگان مقالات کتاب تلاش می‌کنند رابطه میان تئاتر، اجرا، جامعه، قدرت، کنشگری و سیاست را از زوایای مختلف بررسی کنند.
به همین دلیل کتاب می‌تواند برای دانشجویان تئاتر، پژوهشگران مطالعات اجرا، کارگردانان، بازیگران، منتقدان و علاقه‌مندان به نظریه‌های هنری مفید باشد.
تئاتر و سیاست چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟
تئاتر از ابتدا تنها وسیله‌ای برای سرگرمی نبوده است.
نمایش در بسیاری از جوامع با آیین، اجتماع، قدرت و فرهنگ ارتباط داشته است.
وقتی گروهی از انسان‌ها در یک فضای مشترک گرد هم می‌آیند، اجرای نمایشی می‌تواند بخشی از تجربه جمعی آنها باشد.
به همین دلیل سیاست نیز می‌تواند وارد فضای تئاتر شود.
اما سیاست در تئاتر الزاماً به معنای صحبت مستقیم درباره دولت یا انتخابات نیست.
سیاست می‌تواند در نحوه نمایش قدرت دیده شود.
می‌تواند در انتخاب شخصیت‌ها ظاهر شود.
می‌تواند در رابطه میان بازیگر و تماشاگر شکل بگیرد.
می‌تواند در انتخاب موضوع یک نمایش حضور داشته باشد.
حتی سکوت یک اثر نیز ممکن است از نظر اجتماعی و سیاسی قابل بررسی باشد.
کتاب «تئاتر و سیاست» دقیقاً به همین گستردگی موضوع توجه دارد.
معرفی کتاب راهنمای راتلج تئاتر و سیاست
«کتاب راهنمای راتلج تئاتر و سیاست» مجموعه‌ای از مقالات، بحث‌ها و مداخلات نظری درباره رابطه تئاتر و سیاست است.
کتاب از نوشته‌های پژوهشگران و هنرمندان متعددی تشکیل شده است.
تنوع نویسندگان باعث شده اثر تنها به یک دیدگاه یا یک کشور محدود نشود.
در کتاب نمونه‌هایی از تئاتر سنتی، اجرای معاصر، اعتراض عمومی، کنشگری و تئاتر مشارکتی مورد بررسی قرار می‌گیرند.
این گستردگی یکی از ویژگی‌های اصلی کتاب است.
خواننده با یک مجموعه مقاله دانشگاهی روبه‌روست که هرکدام از زاویه‌ای خاص رابطه هنر اجرا و سیاست را بررسی می‌کنند.
ویراستاران کتاب؛ پیتر اکرسال و هلنا گرهان
پیتر اکرسال و هلنا گرهان ویراستاران اصلی کتاب هستند.
آنها برای ساختاردهی کتاب از هشت محور اصلی استفاده کرده‌اند.
این هشت محور عبارت‌اند از:
Post
Assembly
Gap
Institution
Machine
Message
End
Re
این ساختار به کتاب اجازه می‌دهد مفهوم سیاست را تنها در معنای سنتی آن بررسی نکند.
ساختار هشت‌گانه کتاب
یکی از ویژگی‌های مهم «تئاتر و سیاست» همین تقسیم‌بندی موضوعی است.
هر بخش از کتاب به مجموعه‌ای از پرسش‌های مرتبط با سیاست، اجرا و جامعه اختصاص دارد.
این ساختار به خواننده کمک می‌کند مطالب را به صورت منظم دنبال کند.
در ادامه می‌توان هرکدام از این هشت محور را به شکل کلی معرفی کرد.
بخش نخست؛ Post
نخستین بخش کتاب با مفهوم «Post» شکل گرفته است.
این مفهوم به وضعیت‌های «پس از» رویدادها و دوره‌های مختلف اشاره می‌کند.
پس از بحران.
پس از تغییرات سیاسی.
پس از جنبش‌های اجتماعی.
پس از تحولات اقتصادی.
و حتی پس از تغییر در تعریف انسان و فناوری.
تئاتر می‌تواند بازتابی از چنین دوره‌هایی باشد.
نمایشنامه‌نویس یا هنرمند اجرا، جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که در حال عبور از یک وضعیت تاریخی است.
به همین دلیل مفهوم «Post» برای مطالعه تئاتر معاصر اهمیت پیدا می‌کند.
تئاتر پس از بحران‌های سیاسی
جوامع مختلف جهان بحران‌های سیاسی متفاوتی را تجربه کرده‌اند.
جنگ، دیکتاتوری، انقلاب، مهاجرت و تغییرات اجتماعی می‌توانند بر هنر تأثیر بگذارند.
تئاتر نیز از این تحولات جدا نیست.
هنرمندان در چنین شرایطی ممکن است به گذشته بازگردند.
آنها ممکن است تاریخ را دوباره روایت کنند.
گاهی نیز تلاش می‌کنند تجربه جامعه را روی صحنه بازسازی کنند.
کتاب راهنمای راتلج نمونه‌هایی از این نوع نگاه را بررسی می‌کند.
بخش دوم؛ Assembly
«Assembly» را می‌توان به مفاهیمی مانند گردهمایی، اجتماع و جمع‌شدن مرتبط دانست.
تئاتر اساساً هنری جمعی است.
بازیگر و تماشاگر در یک موقعیت مشترک قرار می‌گیرند.
اما این گردهمایی می‌تواند معنای سیاسی نیز پیدا کند.
اعتراض‌های خیابانی نیز نوعی اجرا دارند.
مراسم عمومی نیز می‌توانند عناصر نمایشی داشته باشند.
تجمع‌های اجتماعی نیز دارای رفتارها و نشانه‌های اجرایی هستند.
به همین دلیل مرز میان تئاتر، اجرا و کنش اجتماعی همیشه کاملاً مشخص نیست.
تئاتر و اجتماع
تئاتر می‌تواند افراد مختلف را در یک فضای مشترک جمع کند.
این اجتماع ممکن است کوچک باشد.
گاهی یک گروه محلی در یک سالن گرد هم می‌آیند.
گاهی یک اجرای عمومی تعداد زیادی از مردم را درگیر می‌کند.
در چنین شرایطی تئاتر می‌تواند به فضایی برای گفت‌وگو تبدیل شود.
مفهوم اجتماع در کتاب اهمیت زیادی دارد.
تئاتر اعتراضی
یکی از موضوعات مهم در پیوند میان هنر و سیاست، اعتراض است.
اعتراض همیشه از طریق سخنرانی یا نوشته انجام نمی‌شود.
گاهی بدن، حرکت، لباس، موسیقی و اجرا نیز ابزار اعتراض هستند.
هنرمندان می‌توانند از امکانات تئاتر برای ایجاد یک تجربه عمومی استفاده کنند.
به همین دلیل تئاتر اعتراضی یکی از حوزه‌هایی است که در مطالعات تئاتر و سیاست اهمیت دارد.
بخش سوم؛ Gap
سومین محور کتاب «Gap» است.
این مفهوم به شکاف‌ها و فاصله‌ها توجه دارد.
چه کسی دیده می‌شود؟
چه کسی دیده نمی‌شود؟
چه کسی امکان سخن گفتن دارد؟
چه کسی از صحنه حذف می‌شود؟
چه کسی اجازه حضور پیدا می‌کند؟
این پرسش‌ها تنها هنری نیستند.
آنها به ساختارهای اجتماعی و قدرت نیز مربوط می‌شوند.
مسئله دیده‌شدن در تئاتر
روی صحنه رفتن به معنای دیده‌شدن است.
اما همه افراد و گروه‌ها به یک اندازه فرصت دیده‌شدن ندارند.
تئاتر می‌تواند این مسئله را آشکار کند.
گاهی یک نمایش گروهی را به مرکز توجه می‌آورد که در فضای عمومی کمتر دیده شده است.
گاهی نیز خود تئاتر مورد نقد قرار می‌گیرد که چرا برخی صداها را حذف کرده است.
کتاب به چنین پرسش‌هایی توجه دارد.
بخش چهارم؛ Institution
چهارمین محور «Institution» یا نهاد است.
تئاتر فقط در صحنه نمایش اتفاق نمی‌افتد.
پشت هر تولید نمایشی مجموعه‌ای از نهادها وجود دارد.
سالن تئاتر.
دانشگاه.
جشنواره.
نهادهای فرهنگی.
مدیریت هنری.
گروه‌های تولید.
همه این ساختارها بر شکل‌گیری یک اثر تأثیر می‌گذارند.
بنابراین مطالعه تئاتر بدون توجه به نهادهای پیرامون آن کامل نیست.
سیاست نهادهای فرهنگی
هر نهاد فرهنگی دارای قوانین و ساختارهایی است.
این قوانین تعیین می‌کنند چه چیزی امکان تولید دارد.
همچنین ممکن است بر انتخاب هنرمندان و آثار تأثیر بگذارند.
از همین زاویه، سیاست می‌تواند درون ساختارهای فرهنگی نیز بررسی شود.
کتاب «تئاتر و سیاست» این رابطه را از نگاه نظری و تجربی دنبال می‌کند.
آموزش تئاتر و سیاست
یکی از موضوعات کتاب به سیاست آموزش تئاتر مربوط است.
دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی فقط محل انتقال تکنیک نیستند.
آنها محیط‌هایی برای شکل‌گیری اندیشه نیز هستند.
نوع آموزشی که ارائه می‌شود، می‌تواند بر نگاه هنرمند آینده تأثیر بگذارد.
به همین دلیل آموزش تئاتر نیز می‌تواند موضوعی سیاسی و اجتماعی باشد.
بخش پنجم؛ Machine
«Machine» پنجمین محور کتاب است.
در این بخش رابطه تئاتر با فناوری و سازوکارهای جدید مورد توجه قرار می‌گیرد.
فناوری شیوه تولید و تماشای اجرا را تغییر داده است.
رسانه‌های جدید نیز مرز میان صحنه و فضای دیجیتال را جابه‌جا کرده‌اند.
دوربین، اینترنت، داده و شبکه‌های ارتباطی بخشی از جهان معاصر اجرا شده‌اند.
تئاتر و رسانه‌های جدید
تئاتر معاصر دیگر الزاماً محدود به سالن نمایش نیست.
یک اجرا می‌تواند در فضای عمومی اتفاق بیفتد.
می‌تواند با تصویر و ویدئو ترکیب شود.
می‌تواند از فناوری دیجیتال استفاده کند.
حتی می‌تواند به شکل آنلاین یا ترکیبی ارائه شود.
این تغییرات پرسش‌های تازه‌ای درباره ماهیت اجرا ایجاد کرده‌اند.
فناوری و سیاست
فناوری تنها یک ابزار خنثی نیست.
نحوه استفاده از فناوری می‌تواند پیامدهای اجتماعی داشته باشد.
دوربین می‌تواند ثبت‌کننده باشد.
داده می‌تواند برای تحلیل رفتار استفاده شود.
رسانه می‌تواند بر نحوه دیده‌شدن یک رویداد تأثیر بگذارد.
به همین دلیل ارتباط میان فناوری، اجرا و سیاست در کتاب اهمیت دارد.
بخش ششم؛ Message
«Message» یا پیام، یکی دیگر از محورهای اصلی کتاب است.
این بخش به رابطه اجرا و انتقال پیام توجه می‌کند.
یک نمایش ممکن است بخواهد مخاطب را متقاعد کند.
ممکن است آموزشی باشد.
ممکن است تبلیغاتی باشد.
ممکن است به نقد یک وضعیت اجتماعی بپردازد.
در همه این موارد مسئله پیام مطرح می‌شود.
تئاتر و تبلیغات
مرز میان هنر و تبلیغات در برخی اجراها می‌تواند پیچیده باشد.
یک نمایش ممکن است از ابزارهای تبلیغاتی استفاده کند.
تبلیغات نیز گاهی از تکنیک‌های نمایشی بهره می‌گیرد.
این رابطه برای مطالعه سیاست و رسانه اهمیت زیادی دارد.
کتاب تلاش می‌کند چنین روابطی را در زمینه گسترده‌تر اجرا بررسی کند.
تئاتر سیاسی چیست؟
تئاتر سیاسی تعریف واحدی ندارد.
برای برخی افراد، تئاتر سیاسی نمایشی است که مستقیماً درباره یک مسئله سیاسی صحبت می‌کند.
برای برخی دیگر، هر اجرایی که روابط قدرت و جامعه را به چالش بکشد، می‌تواند وجه سیاسی داشته باشد.
برخی پژوهشگران نیز سیاست را در خود ساختار تولید و اجرا جست‌وجو می‌کنند.
کتاب «تئاتر و سیاست» به همین دلیل تلاش نمی‌کند موضوع را به یک تعریف ساده محدود کند.
آیا هر تئاتری سیاسی است؟
این یکی از پرسش‌های جذاب در حوزه مطالعات اجراست.
حتی انتخاب موضوع یک نمایش می‌تواند بازتاب شرایط اجتماعی باشد.
انتخاب بازیگران نیز ممکن است مسئله‌ای اجتماعی ایجاد کند.
قیمت بلیت می‌تواند بر دسترسی مخاطبان تأثیر بگذارد.
محل اجرای نمایش نیز ممکن است معنا داشته باشد.
بنابراین سیاست می‌تواند بسیار فراتر از محتوای داستان باشد.
بخش هفتم؛ End
هفتمین محور کتاب «End» است.
این بخش به مفاهیمی مانند پایان، فروپاشی، رنج و سکون توجه دارد.
پایان می‌تواند پایان یک نمایش باشد.
اما در معنای گسترده‌تر می‌تواند پایان یک دوره تاریخی یا اجتماعی را نیز نشان دهد.
هنر اجرا گاهی تلاش می‌کند تجربه فروپاشی را روی صحنه بازنمایی کند.
تئاتر و بحران
بحران‌ها می‌توانند زبان هنری را تغییر دهند.
در شرایط بحرانی، هنرمند ممکن است با پرسش‌هایی درباره آینده روبه‌رو شود.
تئاتر می‌تواند فضای این پرسش‌ها را ایجاد کند.
گاهی خودِ صحنه به محلی برای بررسی بحران تبدیل می‌شود.
این نگاه در مطالعات معاصر تئاتر اهمیت ویژه‌ای دارد.
بخش هشتم؛ Re
آخرین محور کتاب «Re» است.
پیشوند «Re» مفهوم بازگشت، بازاندیشی و بازسازی را تداعی می‌کند.
در هنر نیز بازخوانی گذشته اهمیت دارد.
یک هنرمند ممکن است یک داستان تاریخی را دوباره اجرا کند.
ممکن است یک اثر قدیمی را با زبان امروز بازسازی کند.
یا یک مسئله اجتماعی را از زاویه‌ای تازه بررسی کند.
بازاندیشی در تئاتر
بازاندیشی به معنی تکرار ساده گذشته نیست.
هنرمند می‌تواند گذشته را دوباره بررسی کند.
ممکن است یک روایت قدیمی را با پرسش‌های امروز مواجه کند.
این روش به تئاتر اجازه می‌دهد میان گذشته و حال ارتباط برقرار کند.
«تئاتر و سیاست» نیز از چنین نگاه‌هایی به اجرا و سیاست بهره می‌گیرد.
گستره جهانی کتاب
یکی از نقاط قابل توجه این کتاب، گستره جغرافیایی آن است.
مقالات فقط به یک کشور اختصاص ندارند.
تجربه‌های فرهنگی مختلف در کتاب حضور دارند.
از تئاتر آمریکای لاتین تا اجراهای آسیایی و اروپایی، نمونه‌های مختلفی در فهرست اثر دیده می‌شود.
همین ویژگی باعث شده کتاب چشم‌اندازی بین‌المللی داشته باشد.
تئاتر در آمریکای لاتین
بخشی از مطالب کتاب به تجربه‌های تئاتری در آمریکای لاتین مربوط است.
تاریخ سیاسی کشورهای این منطقه بر هنرهای نمایشی تأثیر گذاشته است.
تئاتر مستند، تئاتر اعتراضی و روایت‌های تاریخی از جمله حوزه‌های مهم این منطقه هستند.
مطالعه این نمونه‌ها به خواننده کمک می‌کند رابطه سیاست و تئاتر را در یک زمینه فرهنگی متفاوت ببیند.
تئاتر در آسیا
تجربه‌های آسیایی نیز در کتاب حضور دارند.
تئاتر کشورهای مختلف آسیا با سنت‌های فرهنگی و سیاسی متفاوتی شکل گرفته است.
این تفاوت‌ها باعث می‌شود مفهوم «تئاتر سیاسی» در همه کشورها یکسان نباشد.
کتاب با ارائه نمونه‌های بین‌المللی امکان مقایسه را فراهم می‌کند.
تئاتر و اعتراض عمومی
اعتراض عمومی نیز می‌تواند نوعی اجرا تلقی شود.
لباس‌ها.
شعارها.
پوسترها.
حرکت‌های گروهی.
چیدمان افراد.
همه می‌توانند عناصر نمایشی داشته باشند.
به همین دلیل مطالعات اجرا در سال‌های اخیر تنها به سالن‌های تئاتر محدود نمانده است.
تئاتر مشارکتی
در تئاتر مشارکتی، مخاطب صرفاً تماشاگر نیست.
گاهی مخاطب در روند اجرا مشارکت می‌کند.
ممکن است تصمیمی بگیرد.
ممکن است وارد فضای اجرا شود.
یا در تولید محتوای نمایش نقش داشته باشد.
این شیوه می‌تواند رابطه سنتی میان اجراکننده و تماشاگر را تغییر دهد.
تئاتر و کنشگری
هنرمندان بسیاری از اجرا به عنوان ابزاری برای کنشگری اجتماعی استفاده کرده‌اند.
این کنشگری می‌تواند درباره محیط زیست باشد.
می‌تواند درباره مهاجرت باشد.
می‌تواند درباره حقوق اجتماعی باشد.
یا به مسائل فرهنگی و هویتی مربوط شود.
کتاب «تئاتر و سیاست» نمونه‌هایی از چنین ارتباطاتی را بررسی می‌کند.
نقش تماشاگر
در تئاتر، مخاطب تنها دریافت‌کننده نیست.
تماشاگر بخشی از فضای اجراست.
واکنش او می‌تواند بر تجربه اجرا تأثیر بگذارد.
در برخی شیوه‌های تئاتر مشارکتی، این نقش حتی پررنگ‌تر می‌شود.
به همین دلیل کتاب به مفهوم مخاطب و مشارکت نیز توجه دارد.
سیاست بدن در تئاتر
بدن بازیگر یکی از مهم‌ترین ابزارهای تئاتر است.
بدن می‌تواند حرکت کند.
ساکن بماند.
پنهان شود.
دیده شود.
یا در کنار بدن‌های دیگر قرار گیرد.
هرکدام از این حالت‌ها می‌تواند معنایی اجتماعی داشته باشد.
به همین دلیل بدن نیز در مطالعات تئاتر و سیاست اهمیت دارد.
مسئله قدرت در صحنه
صحنه نمایش خود می‌تواند ساختاری از قدرت داشته باشد.
کارگردان تصمیم می‌گیرد.
بازیگر اجرا می‌کند.
طراح فضای صحنه را شکل می‌دهد.
تماشاگر واکنش نشان می‌دهد.
اما در تئاترهای مشارکتی این روابط ممکن است تغییر کنند.
همین تغییر روابط یکی از موضوعات قابل بررسی در نظریه تئاتر سیاسی است.
تئاتر و هویت
هویت‌های فردی و جمعی نیز می‌توانند در تئاتر بازنمایی شوند.
جنسیت.
قومیت.
ملیت.
مهاجرت.
طبقه اجتماعی.
و تجربه‌های فرهنگی مختلف می‌توانند موضوع اجرا قرار گیرند.
تئاتر می‌تواند تصویری از یک هویت ارائه دهد.
یا حتی درباره نحوه شکل‌گیری آن هویت پرسش ایجاد کند.
تئاتر و مهاجرت
مهاجرت یکی از موضوعات مهم در هنر معاصر است.
افراد مهاجر میان چند فرهنگ قرار می‌گیرند.
این تجربه می‌تواند به زبان، خاطره و هویت مربوط شود.
تئاتر می‌تواند امکان روایت چنین تجربه‌هایی را فراهم کند.
در کتاب نیز موضوعاتی مرتبط با مهاجرت و جامعه معاصر دیده می‌شود.
تئاتر و حافظه تاریخی
تئاتر می‌تواند گذشته را دوباره به زمان حال بیاورد.
یک رویداد تاریخی ممکن است روی صحنه بازسازی شود.
اسناد و شهادت‌ها ممکن است وارد اجرا شوند.
افراد می‌توانند خاطرات خود را روایت کنند.
از این طریق تئاتر به فضایی برای حافظه تاریخی تبدیل می‌شود.
تئاتر مستند
تئاتر مستند یکی از شکل‌های مهم تئاتر سیاسی و اجتماعی است.
در این نوع اجرا، اسناد، مصاحبه‌ها، گزارش‌ها و روایت‌های واقعی می‌توانند بخشی از ساختار نمایش باشند.
هدف الزاماً بازسازی کامل واقعیت نیست.
گاهی هنرمند تلاش می‌کند مخاطب را با چند روایت متفاوت مواجه کند.
این نوع تئاتر در کتاب مورد توجه قرار گرفته است.
تئاتر و شهر
شهر نیز می‌تواند صحنه اجرا باشد.
خیابان‌ها.
میدان‌ها.
ساختمان‌های عمومی.
پارک‌ها.
و فضاهای متروکه.
همگی می‌توانند محل اجرای آثار نمایشی شوند.
وقتی اجرا از سالن خارج می‌شود، رابطه آن با جامعه تغییر می‌کند.
این مسئله نیز بخشی از مطالعات اجرای معاصر است.
فضای عمومی و اجرا
اجرای عمومی می‌تواند مخاطبانی را جذب کند که شاید هیچ‌گاه به سالن تئاتر نروند.
در این حالت تئاتر وارد زندگی روزمره مردم می‌شود.
مخاطب ممکن است کاملاً اتفاقی با اجرا مواجه شود.
همین ویژگی، معنای مشارکت و تماشا را تغییر می‌دهد.
کتاب «تئاتر و سیاست» چنین اشکال متنوعی از اجرا را در نظر می‌گیرد.
چرا این کتاب برای دانشجویان تئاتر مهم است؟
دانشجوی تئاتر معمولاً با مباحثی مانند بازیگری، کارگردانی، نمایشنامه‌نویسی و طراحی صحنه سروکار دارد.
اما شناخت زمینه اجتماعی و سیاسی هنر نیز اهمیت دارد.
یک اثر نمایشی در خلأ تولید نمی‌شود.
شرایط جامعه بر آن تأثیر می‌گذارد.
کتاب «تئاتر و سیاست» می‌تواند افق مطالعات دانشجویان را گسترده‌تر کند.
کتاب برای پژوهشگران مطالعات اجرا
مطالعات اجرا رشته‌ای میان‌رشته‌ای است.
این حوزه از تئاتر، جامعه‌شناسی، سیاست، مطالعات فرهنگی و نظریه هنر استفاده می‌کند.
«تئاتر و سیاست» نیز دقیقاً در چنین فضایی قرار می‌گیرد.
به همین دلیل پژوهشگران مطالعات اجرا می‌توانند از مقالات کتاب برای مطالعه موضوعات مختلف استفاده کنند.
کتاب برای کارگردانان
کارگردان تنها مسئول چیدن صحنه نیست.
او درباره متن، بازیگران، فضا و شیوه ارائه اثر تصمیم می‌گیرد.
این تصمیم‌ها می‌توانند پیامدهای اجتماعی داشته باشند.
مطالعه نظریه‌های تئاتر و سیاست می‌تواند نگاه کارگردان را نسبت به این مسائل گسترده‌تر کند.
کتاب برای بازیگران
بازیگر با بدن و صدا با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند.
نوع حضور او روی صحنه می‌تواند بخشی از معنای اثر باشد.
شناخت رابطه بدن، اجرا و جامعه برای بازیگر حرفه‌ای نیز اهمیت دارد.
به همین دلیل این کتاب فقط برای پژوهشگران دانشگاهی نیست.
کتاب برای منتقدان تئاتر
منتقد تئاتر باید بتواند یک اجرا را از زوایای مختلف بررسی کند.
محتوا تنها یکی از این زوایا است.
فرم.
فضا.
بدن.
مخاطب.
ساختار تولید.
و زمینه اجتماعی نیز اهمیت دارند.
کتاب «تئاتر و سیاست» ابزارهای مفهومی متنوعی برای چنین بررسی‌هایی در اختیار خواننده قرار می‌دهد.
ویژگی بین‌رشته‌ای کتاب
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، بین‌رشته‌ای بودن آن است.
این اثر فقط درباره تئاتر نیست.
در آن موضوعات مرتبط با سیاست، جامعه، فناوری، اخلاق، رسانه و کنشگری نیز دیده می‌شود.
به همین دلیل کتاب می‌تواند برای دانشجویان رشته‌های مرتبط با علوم انسانی نیز جالب باشد.
اهمیت ترجمه گروهی
نسخه فارسی کتاب با ترجمه گروهی منتشر شده است.
ترجمه گروهی باعث شده افراد مختلف در انتقال مطالب تخصصی کتاب مشارکت داشته باشند.
مطالب تخصصی تئاتر و سیاست به دلیل اصطلاحات نظری متعدد، ترجمه‌ای دقیق و آشنا با ادبیات تخصصی می‌طلبند.
نسخه فارسی کتاب برای خوانندگان فارسی‌زبان امکان دسترسی آسان‌تر به این مباحث را فراهم می‌کند.
نسخه فارسی کتاب
نسخه فارسی «تئاتر و سیاست» در پاییز ۱۴۰۲ منتشر شده است.
در اطلاعات نسخه فارسی، ویراستاران اصلی همان پیتر اکرسال و هلنا گرهان معرفی شده‌اند.
ترجمه کتاب به صورت گروهی انجام شده است.
این نسخه می‌تواند برای دانشجویان و پژوهشگران ایرانی حوزه تئاتر منبعی کاربردی باشد.
درباره انتشارات راتلج
Routledge یکی از ناشران شناخته‌شده بین‌المللی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی است.
کتاب‌های دانشگاهی متعددی در حوزه تئاتر، هنرهای نمایشی و مطالعات فرهنگی توسط این ناشر منتشر شده‌اند.
«The Routledge Companion to Theatre and Politics» نیز در مجموعه کتاب‌های تخصصی راتلج قرار دارد.
کتابی فراتر از تئاتر سیاسی
یکی از نکات مهم درباره این اثر آن است که نباید آن را صرفاً یک کتاب درباره تئاتر سیاسی کلاسیک دانست.
موضوع کتاب بسیار گسترده‌تر است.
اثر درباره رابطه اجرا با قدرت، اجتماع، فناوری، نهادها، اعتراض، پیام و بازاندیشی صحبت می‌کند.
این نگاه گسترده باعث شده کتاب برای مطالعات تئاتر معاصر اهمیت پیدا کند.
تئاتر به عنوان فضای گفت‌وگو
یکی از کارکردهای مهم تئاتر ایجاد امکان گفت‌وگو است.
مخاطبان می‌توانند یک مسئله را از زاویه‌های مختلف ببینند.
اجرای نمایشی گاهی پرسش ایجاد می‌کند بدون اینکه پاسخ قطعی ارائه دهد.
این ویژگی برای هنر و به‌خصوص تئاتر اهمیت دارد.
هنر و تغییر اجتماعی
رابطه هنر و تغییر اجتماعی همیشه موضوع بحث بوده است.
برخی معتقدند هنر می‌تواند آگاهی ایجاد کند.
برخی دیگر نقش هنر را در ایجاد فضای گفت‌وگو مهم‌تر می‌دانند.
«تئاتر و سیاست» نیز این رابطه را از طریق نمونه‌های مختلف بررسی می‌کند.
تئاتر و کنش جمعی
تئاتر می‌تواند افراد را کنار هم قرار دهد.
این گردهمایی می‌تواند صرفاً برای تماشای نمایش باشد.
اما در برخی اجراها، مخاطبان در خود فرایند مشارکت می‌کنند.
در چنین شرایطی اجرا به یک فعالیت جمعی تبدیل می‌شود.
این مسئله یکی از محورهای مهم کتاب است.
سیاست و زیبایی‌شناسی
یکی از پرسش‌های مهم در مطالعات تئاتر، رابطه زیبایی‌شناسی و سیاست است.
آیا سیاست فقط در محتوای نمایش وجود دارد؟
یا فرم اثر نیز می‌تواند سیاسی باشد؟
انتخاب شیوه اجرا، نحوه قرار گرفتن مخاطب، طراحی فضا و استفاده از بدن همگی می‌توانند قابل بررسی باشند.
کتاب با چنین رویکردی به رابطه هنر و سیاست نگاه می‌کند.
چرا کتاب راهنمای راتلج ارزش مطالعه دارد؟
این کتاب مجموعه‌ای از دیدگاه‌های متعدد را در اختیار خواننده قرار می‌دهد.
به جای تمرکز بر یک نویسنده یا یک نظریه، با مجموعه‌ای از پژوهش‌ها روبه‌رو هستیم.
نمونه‌های بین‌المللی نیز گستره بحث را بیشتر کرده‌اند.
به همین دلیل کتاب می‌تواند برای مطالعه دانشگاهی و پژوهشی مناسب باشد.
جمع‌بندی
«تئاتر و سیاست؛ کتاب راهنمای راتلج» اثری تخصصی در حوزه تئاتر و مطالعات اجراست.
ویراستاران آن پیتر اکرسال و هلنا گرهان هستند.
کتاب اصلی در سال ۲۰۱۹ توسط Routledge منتشر شده است.
نسخه اصلی ۳۸۶ صفحه دارد.
ساختار کتاب بر هشت محور اصلی بنا شده است.
این محورها شامل Post، Assembly، Gap، Institution، Machine، Message، End و Re هستند.
در کتاب موضوعاتی مانند تئاتر سیاسی، کنشگری، اعتراض، تئاتر مشارکتی، نهادهای فرهنگی، فناوری، رسانه، مهاجرت، حافظه، جامعه و اجرا بررسی می‌شوند.
کتاب تلاش می‌کند رابطه تئاتر و سیاست را از یک تعریف محدود خارج کند.
در این نگاه، سیاست می‌تواند در محتوا، فرم، نهاد، مخاطب و حتی نحوه تولید اثر حضور داشته باشد.
به همین دلیل کتاب برای دانشجویان تئاتر اهمیت ویژه‌ای دارد.
پژوهشگران مطالعات اجرا نیز می‌توانند از مقالات مختلف آن استفاده کنند.
کارگردانان و بازیگران نیز می‌توانند از بحث‌های کتاب برای گسترش نگاه خود نسبت به اجرای معاصر بهره بگیرند.
نسخه فارسی کتاب با ترجمه گروهی منتشر شده است.
این نسخه در پاییز ۱۴۰۲ در اختیار خوانندگان فارسی‌زبان قرار گرفته است.
اگر به دنبال کتابی دانشگاهی درباره تئاتر سیاسی، مطالعات اجرا و ارتباط هنر با جامعه هستید، «تئاتر و سیاست» می‌تواند گزینه‌ای برای مطالعه تخصصی باشد.
اول ۱۴۴
دوم ۱۲۴
سوم ۵۶
چهارم ۵۶
یک جلدی هارد کاور