کتاب «شیاطین در کویر» نوشته بیژن زرمندیلی ترجمه عماد تفرشی

کتاب «شیاطین در کویر»
نوشته بیژن زرمندیلی
ترجمه عماد تفرشی

📘 معرفی کتاب «شیاطین در کویر» – سفری از ویرانی تا بازسازی درونی
«شیاطین در کویر» (I demoni del deserto) رمانی تاثیرگذار است از بیژن زرمندیلی — نویسنده، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی ایرانی‌ایتالیایی — که با ترجمه روان عماد تفرشی به فارسی منتشر شده است. این اثر نه تنها حکایت یک سفر فیزیکی است، بلکه تصویری دقیق و عمیق از بحران‌های انسانی، معنای بازماندن و جستجوی معنا در پس فاجعه را به تصویر می‌کشد.
🧠 خلاصه داستان – از زلزله تا کویر، از ویرانی تا بازسازی روح
رمان با یک زلزله تاریخی در بم آغاز می‌شود که تمام زندگی آقا سلطانی — یک معلم پیر — را نابود می‌کند. او همه اعضای خانواده‌اش را از دست می‌دهد و تنها نوه‌اش حکیمه زنده می‌ماند؛ دختری که رابطه‌ای نزدیک با او ندارد. برای فرار از خاطرات ویران‌گر، این دو وارد کویر می‌شوند؛ جایی که قرار است هم‌زمان با سفر فیزیکی، سفری درونی نیز آغاز شود.
اما این راه فرار نیست؛ کویر به‌جای خلوت و سکوت، صحنه‌ای از بازاندیشی، مواجهه با رنج، و تقابل با «شیاطین درونی» شخصیت‌هاست. این شیاطین نه موجودات فراطبیعی، بلکه همان زخم‌های روحی، فقدان، ترس و گناهی هستند که شخصیت‌ها را به چالش می‌کشند.
🌵 کویر؛ نماد، صحنه و شخصیت
کویر در این رمان تنها یک فضای طبیعی نیست — نمادی از تنهایی، صبر، بی‌رحمی و در عین حال بازتاب وجود انسان است. زرمندیلی کویر را نه به‌عنوان بیابانی خشک، بلکه به‌عنوان بستری برای بازتاب درونی شخصیت‌ها می‌سازد؛ جایی که سکوت و باد، گذشته را به‌هم می‌ریزد و آینده را می‌سازد.
در کویر، آقا سلطانی با خاطرات خانواده‌اش، گناهان گذشته و همین‌طور با سوالات بی‌پاسخ زندگی روبه‌رو می‌شود. حکیمه نیز نه‌تنها مسئله‌ی فاجعه را هضم می‌کند، بلکه به نمادی از مقاومت، امید و بازسازی روحی بدل می‌شود.

سلطانی چهره‌ای نمادین از نسل پیر — کسی که گذشته‌ی خود را با تمام شکست‌ها، امیدها و زخم‌ها حمل می‌کند. زلزله برای او پایان نیست، بلکه آغاز تقابل با «شیاطین ذهنی» است: گناه زنده ماندن، حسرت گذشته، و تلاش برای بازسازی هویت انسانی‌اش.
نوه‌ای که حضورش نه صرفاً تسکین‌دهنده است و نه نمایان‌گر امیدی ساده. حکیمه، در تضاد با آقا سلطانی، چهره‌ای جوان از مقاومت، پرسشگری و رشد در برابر دشواری را نشان می‌دهد — نسل تازه‌ای که باید ارزش زندگی را در دل خرابه‌ها کشف کند.
📖 نثر، سبک و پیام ادبی
بیژن زرمندیلی در این رمان از زبان ساده اما عمیق بهره می‌برد؛ زبانی که هم تصویری از درد و هم امید را در خود دارد. کویر و زلزله تنها پس‌زمینه نیستند؛ بلکه فضاهایی برای تامل، بازشناسی ارزش‌های انسانی و رهایی از گذشته‌های خردکننده هستند.
در سراسر داستان، شخصیت‌ها مجبور به مواجهه با ترس‌ها و «شیاطین ذهنی» خود می‌شوند — موضوعی که رمان را از یک روایت فاجعه‌بار به داستانی فلسفی درباره زندگی، معنا و امید تبدیل می‌کند.
✨ پیام‌ها و مضامین کلیدی
✔️ زندگی پس از حادثه
رمان نشان می‌دهد که زندگی پس از فاجعه پایان نیست، بلکه آغاز مجدد معناست.
✔️ تقابل با درون
شیاطین کویر همان ترس‌ها، پشیمانی‌ها و زخم‌های روحی هستند — که باید دیده، پذیرفته و گذرانده شوند.
✔️ نسل‌ها و امید
نسل پیر و نسل جوان در کنار هم، تضادی از گذشته و آینده را به تصویر می‌کشند: تقابل بین آرزوهای محقق‌نشده و امید به فردا.
✍️ چرا این کتاب ارزش مطالعه دارد؟
🔹 زدن تابوی فاجعه و بازسازی معنوی
🔹 تصویری متفاوت از انسان و طبیعت
🔹 زبان داستانی تأمل‌انگیز و انسانی
🔹 روایتی که زندگی را جدی می‌گیرد، بدون ناامیدی
📌 جمع بندی
«شیاطین در کویر» رمانی است که فراتر از یک داستان زلزله و فرار، کاوشی عمیق در روان انسان پس از مصیبت ارائه می‌دهد. این کتاب مناسب خوانندگانی است که به دنبال ادبیات معناگرا، فلسفی و انسانی هستند — داستانی که پس از آخرین صفحه همچنان در ذهن و قلب می‌ماند.

237